E-fakturowanie w Europie. Francja.
W poprzednim artykule tej serii opisaliśmy przypadek niemiecki, który stawia na decentralizację, chociażby w zakresie braku centralnego repozytorium faktur. Francja wybrała jeszcze inną ścieżkę, aczkolwiek wciąż w ramach podejścia zdecentralizowanego. Mianowicie, idąc drogą środka, nie zdecydowała się na centralne repozytorium w stylu polskiego KSeF, ale też nie poprzestała na samym standardzie technicznym. Propozycja francuska to sieć certyfikowanych prywatnych platform z państwowym portalem jako elementem infrastruktury. I, podobnie jak Polska, po drodze kilkukrotnie przesunęła harmonogram wdrożenia (co powinno być dla nas pewnym pocieszeniem – nie jesteśmy sami).
Zmiana zaczyna się od ustawy i dekretu
Podstawy prawne francuskiego e-fakturowania zostały wprowadzone ustawą z 16 sierpnia 2022 r. (Loi 2022-1157, art. 26), znowelizowąną następnie ustawą budżetową na 2024 r. Ustawa ustanawia obowiązek e-fakturowania B2B między podatnikami VAT mającymi siedzibę we Francji oraz równoległy obowiązek e-raportowania danych o transakcjach z konsumentami i kontrahentami zagranicznymi. Podstawy nowych obowiązków zostały wpisane do Code général des impôts (CGI), przede wszystkim art. 289, 289 bis i 290 CGI.Techniczną architekturę i nowe obowiązkowe elementy faktury doprecyzował dekret 2024-266 z 25 marca 2024 r., który określa dopuszczalne formaty (Factur-X, UBL, CII) oraz sposób działania całego systemu.
Jak to działa w praktyce
Każda firma rejestruje w państwowym katalogu adresowym (Annuaire) platformę, przez którą chce odbierać e-faktury. Faktura zawsze przechodzi przez co najmniej dwie platformy: platformę wystawcy i platformę odbiorcy. Równolegle dane trafiają do administracji podatkowej.
Funkcjonalnie to model pięciokąta: dostawca, platforma wystawcy, platforma odbiorcy, odbiorca i administracja (brzmi cokolwiek skomplikowanie i w nomenklaturze anglojęzycznej określany jest jako five corners model; dla porównania model niemiecki to four corners model). I właśnie ten model jest bardzo bliski temu, co zakłada europejski pakiet ViDA na 2030 r. Francja nie buduje systemu, który trzeba będzie przeprojektować pod unijne wymogi. Buduje system, który już dziś jest zgodny z ViDA.
Wspomniane wcześniej platformy dzielą się na:
PDP (Plateformes de Dématérialisation Partenaires) – zatwierdzone prywatne platformy, które faktycznie obsługują większość obrotu fakturami. Na początku 2026 r. liczba platform z tymczasową lub pełną zgodnością sięgała już kilkudziesięciu.
PPF (Portail Public de Facturation) – państwowy portal pełniący rolę opcji domyślnej i zarządcy katalogu adresowego.
Trzy fazy, stopniowe dokręcanie śruby
Podobnie jak w Niemczech, harmonogram wdrożenia jest sfazowany (i, podobnie jak w Polsce, kilkukrotnie przesunięty zanim osiągnął obecny kształt):
- Od 1 września 2026 r. wszystkie przedsiębiorstwa mają obowiązek odbioru e-faktur przez wybraną platformę i muszą wskazać co najmniej jedną platformę do odbioru. Tego samego dnia obowiązek emisji e-faktur i e-raportowania zaczyna dotyczyć dużych przedsiębiorstw (Grandes Entreprises, GE) i średnich (Entreprise de Taille Intermédiaire, ETI).
- Od 1 września 2027 r. obowiązek emisji obejmuje pozostałe podmioty: małe firmy (PME) i mikroprzedsiębiorstwa.
Wielkość przedsiębiorstwa oceniana jest według stanu na 1 stycznia 2025 r. GE to firma z powyżej 5 000 pracowników lub z obrotem powyżej 1,5 mld EUR i sumą bilansową powyżej 2 mld EUR. ETI to firma poniżej 5 000 pracowników z obrotem do 1,5 mld EUR lub sumą bilansową do 2 mld EUR. PME to firma poniżej 250 pracowników z obrotem do 50 mln EUR lub sumą bilansową do 43 mln EUR.
Ważna zasada praktyczna: jeśli firma niezobowiązana jeszcze do emisji wyśle fakturę elektroniczną, odbiorca jest zobowiązany ją przyjąć. Obowiązek odbioru od 1 września 2026 r. dotyczy wszystkich bez wyjątku, niezależnie od wielkości.
I tak, Francja też stosuje mechanizm FAQ aktualizowanych przez administrację skarbową (DGFiP) jako główne źródło praktycznych wytycznych dla e-fakturowania. Najwyraźniej nie jest to wyłącznie polska specjalność.
Drugi obowiązek – raportowanie
Tym, czym Francja różni się od Niemiec, jest nie tylko sieć platform. To równoległy obowiązek e-raportowania, który obejmuje także transakcje z konsumentami indywidualnymi i z kontrahentami zagranicznymi. Innymi słowy, administracja podatkowa nie dostaje tylko danych z faktur B2B, ale obraz całości obrotu.Warto zaznaczyć, że administracja pobiera wyłącznie dane niezbędne do swoich zadań, w szczególności do wstępnego wypełniania deklaracji VAT. Lista obowiązkowych danych strukturalnych jest stopniowa: 26 typów danych od 1 września 2026 r., a następnie 34 typy danych od 1 września 2027 r.
Cztery nowe pola obowiązkowe na fakturze
Od 1 września 2026 r. na fakturach pojawiają się cztery nowe obowiązkowe:
- numer SIREN klienta,
- kategoria operacji (dostawa towarów, świadczenie usług lub jedno i drugie),
- informacja o wyborze opcji płatności VAT,
- adres dostawy towarów, jeśli różni się od adresu fakturowania.
To szczegół, który łatwo przeoczyć na etapie konfiguracji systemu, a który ma znaczenie przy wdrożeniu.
Francja na tle ViDA i KSeF
Jak już wskazaliśmy przy okazji opisu modelu niemieckiego, pakiet ViDA zakłada obowiązek e-fakturowania i cyfrowego raportowania dla transakcji wewnątrzwspólnotowych od 2030 r. Francja jest spośród opisywanych przez nas krajów tym, którego system jest dziś najbliższy docelowej europejskiej architekturze.
Na tle KSeF rozwiązanie francuskie jest bardziej zdecentralizowane po stronie operacyjnej: państwo utrzymuje portal PPF i katalog adresowy, ale faktyczny obieg faktur odbywa się przez prywatne platformy PDP. System francuski jest także systemem non-clearance (tj. Inaczej niż KSeF) . We Francji rolę systemu pełni sieć platform, a administracja podatkowa otrzymujedane raportowe, zachowując funkcję nadzorczą i analityczną.
Dla firm działających na rynku francuskim, a szczególnie dla tych konfigurujących systemy ERP pod wymogi dla 2026 r., kluczowe są dwa pytania. Po pierwsze: czy dany system obsługuje formaty Factur-X, UBL i CII zgodne ze specyfikacjami technicznymi DGFiP? Po drugie: czy integracja z wybraną platformą PDP jest gotowa przed 1 września 2026 r.? Obowiązek odbioru zaczyna się wcześniej i dotyczy wszystkich.
W kolejnym artykule zajmiemy się Norwegią, krajem który na e-fakturowanie B2G czeka od 2012 r., a do B2B przymierzał się od lat. I który właśnie przyspieszył termin wdrożenia o rok.